X
تبلیغات
رایتل
آشنایی با قرارداد آتی سکه بهار آزادی(طرح امام خمینی)
یکشنبه 10 آبان‌ماه سال 1388
تعاریف و اصطلاحات رایج در معاملات قرارداد آتی


1-آخرین روز معاملاتی 2-اتاق پایاپای 3-اخطاریه افزایش وجه تضمین

4- ارزش قرارداد 5-اطلاعیه معاملاتی قرارداد آتی   -علامیه تحویل

7- بازار جبرانی 8-بستن موقعیت  9-بورس 10- به روز رسانی حساب ها

                 

11-بیانیه ریسک  12-پیش پرداخت تحویل  1۳-تحویل  14-تسویه نقدی 15-دوره عادی معاملاتی  16- جلسه معاملات  17-حداقل وجه تضمین  18-حراج پیوسته  19-حراج تک قیمتی    - حساب عملیاتی مشتری  21-خریدار  22-دارائی پایه  23-دوره پایانی معاملات  24- دوره پیش گشایش 2۵-دوره تسویه روزانه  26- دوره گشایش  27- دوره معاملات  2۸-رسید انبار 29-روزکاری  30-سفارش  3۱-فروشنده   32-. قراردادآتی  33-قرارداد آتی پذیرش شده  ۳۴-قیمت تسویه روزانه  35-کمیته آتی  36-گواهی آمادگی تحویل  3۷-ماه قرارداد  38- مشتری  39-موقعیت تعهدی  ۴0-موقعیت تعهدی باز 4۱- موقعیت تعهدی خرید  42-موقعیت تعهدی فروش  ۴3-وجه تضمین  ۴۴-وجه تضمین اضافی  45-وجه تضمین اولیه  ۴6-وجه تضمین جبرانی

تعاریف و اصطلاحات رایج در معاملات قرارداد آتی بر اساس مصوبه 19/12/1386 هیأت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار:

1- آخرین روز معاملاتی: آخرین روزی که امکان معامله یک  "قرارداد آتی" در "بورس"وجود دارد.

2-اتاق پایاپای: واحدی است که وظیفه تسویه و پایاپای "قرارداد آتی" را برعهده دارد.

3-اخطاریه افزایش وجه تضمین: اخطاری است که به منظور افزایش وجه تضمین مشتریان تا سطح "وجه تضمین اولیه" داده می شود.

4- ارزش قرارداد: ارزش دارایی تعهد شده در "قرارداد آتی" در زمان اخذ موقعیت تعهدی است.

5-اطلاعیه معاملاتی قرارداد آتی : گزارشی است که برای اطلاع سرمایه گذاران از وضعیت "دارائی پایه" و مشخصات "قرارداد آتی" در قالب فر م هایی که به تصویب هیئت مدیرة  "بورس" می رسد،برای عموم منتشر می شود.

6-اعلامیه تحویل: اعلامیه ای است که توسط اتاق پایاپای جهت اطلاع خریداران از وضعیت تحویل کالا به آنها ارائه می گردد.

7- بازار جبرانی:  بازاری است که پس از پایان معاملات روزانه تشکیل می گردد. در این بازارمحدودیتهای قیمتی و مقداری معاملات تغییر می یابد و معاملات آن تاثیری در محاسبه  "قیمت تسویه روزانه" ندارد.

8-بستن موقعیت: تبدیل تعهد از طریق اتخاذ یک  "موقعیت تعهدی" جدید معکوس در مقابل "موقعیت تعهدی باز" مشتری.

9- بورس: شرکت بورس کالای ایران(سهامی عام ( می باشد.

10-به روز رسانی حساب ها:  فرآیندی است که پس از پایان "جلسه معاملات"  توسط "اتاق پایاپای" و به ترتیبی که در این دستورالعمل ذکر گردیده است، با هدف کنترل وجوه تضمین مشتریان انجام می شود.

11-بیانیه ریسک: فرمی است که قبل از فعالیت در بازار معاملات آتی باید به امضا مشتری رسیده باشد و حاکی از اقرار شخص مذکور نسبت به آگاهی کامل وی از ریسک موجود در این معاملات می باشد.

12- پیش پرداخت تحویل: وجهی است که خریداران باید به عنوان پیش پرداخت جهت تحویل کالا نزد" اتاق پایاپای" تودیع نمایند.

13-تحویل: تسلیم دارایی پایه "قرارداد آتی" سررسید شده توسط فروشنده به خریدار.

14-تسویه نقدی: توافق طرفین تعهد مبنی برسقوط تعهدات ایشان است که بر مبنای آن تسویه نهایی بر حسب آخرین" قیمت تسویه روزانه" صورت پذیرفته و مانده وجوه مسترد می گردد.

15- دوره عادی معاملاتی: دوره زمانی است که در آن معاملات بر مبنای "حراج پیوسته" انجام می شود.

16-جلسه معاملات: دوره زمانی انجام معاملات یک "قرارداد آتی" است که شامل "دوره گشایش"،"جلسه عادی معاملاتی" و "دوره پایانی معاملات"می شود.

17-حداقل وجه تضمین: حداقلی از سطح "وجه تضمین اولیه" است که برای هر موقعیت تعهدی باز باید موجود باشد. حداقل مذکور در مشخصات هر"قرارداد آتی" تعیین می شود.

18-حراج پیوسته:  حراجی است که پس از "دوره گشایش" آغاز و تا پایان جلسه معاملات ادامه می یابد.

19-حراج تک قیمتی: حراجی است که پس از "دوره پیش گشایش" جهت کشف یک نرخ برای اجرای سفارشات ثبت شده و شروع حراج پیوسته انجام می شود.

20- حساب عملیاتی مشتری: حساب بانکی مشتری است که جهت تسویه وجوه توسط "اتاق پایاپای" مورد استفاده قرار می گیرد.

21-خریدار: شخصی است که تعهد به خرید دارایی پایه در سر رسید می نماید و مطابق عرف بازار خریدار نامیده می شود.

22- دارائی پایه:  دارائی موضوع" قرارداد آتی پذیرش شده" است.

23-دوره پایانی معاملات: دوره ای است که بازار با آن پایان می یابد و طی آن ورود سفارش جدید و یا ابطال سفارشات امکان پذیر نمی باشد و صرفاً سفارشاتی که با تغییر قیمت، شرایط برابری قیمت خرید و فروش را احراز می کنند، در این دوره اجرا می شوند.

24- دوره پیش گشایش: دوره ای است که در آن امکان ثبت , تغییر و حذف سفارش وجود دارد و لیکن سفارشات اجرا نمی شود.

25- دوره تسویه روزانه: مدت زمانی است که طی آن عملیات مربوط به تسویه "قرارداد آتی" صورت می گیرد.

26- دوره گشایش: این دوره شامل دوره "پیش گشایش" و "حراج تک قیمتی" است.

27-دوره معاملات: فاصله زمانی اولین لغایت آخرین روز معاملات هر "قرارداد آتی" که درمشخصات آن قرارداد تعریف می شود.

28-رسید انبار: سندی است که توسط انبارهای مورد تائید "بورس" صادر شده و مالکیت شخص را بر مقدار مشخصی از یک کالا گواهی می کند.

29-روزکاری: روزهای مجاز معاملاتی که توسط هیئت مدیره "بورس" جهت انجام معاملات آتی تعیین می شود.

30-سفارش: دستور مشتری جهت اتخاذ "موقعیت تعهدی" خرید یا فروش

31-فروشنده: شخصی است که تعهد به فروش "دارایی پایه" در سر رسید می نماید و مطابق عرف بازار فروشنده نامیده می شود.

32- قراردادآتی: قراردادی است که فروشنده براساس آن متعهد می شود در سررسید معین، مقدارمعینی از کالای مشخص را به قیمتی که الان تعیین می کنند بفروشد و در مقابل طرف دیگر قرارداد متعهد می شود آن کالا را با آن مشخصات خریداری کند و برای جلوگیری از امتناع طرفین از انجام قرارداد ، طرفین به صورت شرط ضمن عقد متعهد می شوند مبلغی را به عنوان وجه تضمین نزد اتاق پایاپای بگذارند و متعهد می شوند متناسب با تغییرات قیمت آتی، وجه تضمین را تعدیل کنند و اتاق پایاپای از طرف آنان وکالت دارد متناسب با تغییرات، بخشی از وجه تضمین هر یک از طرفین را به عنوان اباحه تصرف در اختیار دیگری قرار دهد و او حق استفاده از آن را خواهد داشت تا در سررسید با هم تسویه کنند.

33-قرارداد آتی پذیرش شده: اوراق بهادار مبتنی بر کالایی است که توسط هیئت پذیرش"بورس" به منظور معاملات آتی در "بورس"  پذیرش شده است.

34-قیمت تسویه روزانه : قیمتی است که روزانه جهت به روز رسانی حساب ها توسط "بورس"محاسبه و اعلام می گردد.

35-کمیته آتی :کمیته ای است که توسط هیأت مدیره "بورس" جهت انجام وظایف مصرح دردستورالعمل اجرایی معاملات قرارداد آتی تشکیل می گردد.اعضای این کمیته باید بر اساس مقررات و با رعایت بی طرفی و انصاف عمل کنند. ضوابط اجرایی فعالیت کمیته توسط هیئت مدیره" بورس" تعیین می شود و مدیرعامل"بورس" مسئولیت نظارت بر حسن انجام وظایف این کمیته را بر عهده دارد.

36-گواهی آمادگی تحویل: سندی است که توسط فروشنده "قرارداد آتی" و به منظور آگاهی اتاق پایاپای از آمادگی وی جهت تحویل کالا در قالب فرم های بورس ارائه می  گردد.

37- ماه قرارداد: ماهی است که درآن" قرارداد آتی" سررسید می شود.

38-مشتری: شخصی که به عنوان خریدار یا فروشنده در بازار فعالیت می کند.

39- موقعیت تعهدی: تعهد موضوع یک"قرارداد آتی" در بازار معاملات آتی است.

40-موقعیت تعهدی باز:"موقعیت تعهدی" که در بازار معاملات آتی تسویه نهائی نشده است.

41-موقعیت تعهدی خرید:"موقعیت تعهدی" است که مشتری با اتخاذ آن ، متعهد به خرید دارائی پایه ذکر شده در"قرارداد آتی" می گردد.

42-موقعیت تعهدی فروش: موقعیت تعهدی است که مشتری با اتخاذ آن ، متعهد به فروش دارائی پایه ذکر شده در "قرارداد آتی" می گردد.

43-وجه تضمین: وجهی است که در قالب شرط ضمن عقد از مشتریان دریافت می شود.

*توضیح: برای آنکه سرمایه گذاراجازه یابد تا یک قرارداد آتی را بخرد و یا بفروشد بورس از او ودیعه ای را درخواست می کند که مارجین نام دارد. این ودیعه که توسط کارگزار ازسرمایه گذاران جمع آوری می شود به حساب بانکی اتاق پایاپای بورس واریز میشود. این ودیعه که متعلق به سرمایه گذار است می تواند هر لحظه توسط او از کارگزار درخواست شود و کارگزار موظف است آنرا فوراً به سرمایه گذار تحویل دهد. سپس کارگزار به نوبه خود این مبلغ را صبح روز بعد از اتاق پایاپای بورس دریافت می کند. علت درخواست این مبالغ از سرمایه گذاران بسیار ساده است. بازار مالی جائی است که همه می توانند با خیال راحت سرمایه گذاری کنند و واهمه ای ندارند که طرف مقابل که با اومعامله کرده زیر حرف خود بزند. اصولا بورس یا همان بازار مالی به همین علت جذاب است. ودیعه سپاری یکی از مهمترین مکانیزم هائی است که که بورس را به ایجاد این محل امن برای سرمایه گذاران کمک می کند.

44-وجه تضمین اضافی:  وجه تضمینی است که در صورت عدم کفایت  "وجه تضمین اولیه" جهت پوشش ریسک نوسانات قیمت، از کلیه مشتریان دارای "موقعیت تعهدی باز" اخذ می گردد. این وجه با اعلام اتاق پایاپای و طی مهلت اعلام شده از سوی این اتاق باید توسط مشتریان پرداخت گردد. میزان این وجه توسط "بورس" تعیین می شود.

45-وجه تضمین اولیه: وجه تضمینی است که جهت تضمین ایفای تعهدات مشتریان برای ایجاد یک "موقعیت تعهدی" اخذ می شود. میزان این وجه در مشخصات هر"قرارداد آتی" تعیین می شود.

46-وجه تضمین جبرانی: وجه تضمینی است که مشتریان بعد از دریافت  "اخطاریه افزایش وجه تضمین"، باید نزد "اتاق پایاپای" تودیع نمایند.